‘Rotator cuff related shoulder pain’ en ‘The unstable shoulder’

Algemene informatie

Dag 1:  ‘Rotator cuff related shoulder pain’ 

 De belangrijkste redenen van schouderpijn zijn rotator cuff gerelateerd. Deze aandoeningen belemmeren het functioneren, zowel binnen de dagelijkse belasting als binnen het sporten, en zijn vaak maanden tot jaren aanwezig. Een groot deel van de patiënten binnen de dagelijkse praktijk presenteren zich met deze problematiek. 

We starten deze lesdag met een theoretisch luik rond rotator cuff insufficiëntie. We herhalen de specifieke anatomie van de schoudergordel, in het bijzonder van de rotator cuff. We gaan in op de specifieke anamnese van schouderklachten. Aansluitend gaan we praktisch aan de slag en leren we de schouder onderzoeken vanuit het perspectief van bewegen. We herevalueren de bestaande orthopedische testen binnen deze problematiek. We bespreken gedetailleerd het ‘algoritme voor vroege detectie van schouderpathologie’ (Prof. Dr. Ann Cools). Dit algoritme vormt doorheen de lesdag de kapstok voor onderzoek en klinisch redeneren. Vanuit een gedegen klinisch redeneren stellen we een differentiaal diagnostiek op: tendinopathie, full thickness tear en partial thickness tear of weak rotator cuff. 

Aansluitend bekijken we de rol van de fysiotherapeut in de specifieke revalidatie van deze klachten: nadruk ligt op gerichte oefentherapie van de schoudergordel. Aan de hand van casussen bespreken we de revalidatie bij reactieve en bij (calcifiërende) degeneratieve tendinopathie van de rotator cuff. Vervolgens bespreken we uitgebreid de aanpak van full thickness tear van de posterieure rotator cuff. We eindigen de lesdag met behandeling van partiële rotator cuff rupturen, uitgaande van het principe van de weak rotator cuff en het gericht trainen van een correcte motor control rond de schoudergordel. 

Dag 2:  ‘The unstable shoulder: pearls and pitfalls’ 

 Schouderinstabiliteit verwijst naar het onvermogen om de humeruskop in het glenoid te houden. Stabilisatie gebeurt door complexe interactie tussen passieve benige structuren, ligamenten en dynamische neuromusculaire controle rondom de schouder. De rotator cuff levert een concaviteit compressie-mechanisme, dat samen met de deltoideus zorgt voor een juiste beweging van de humeruskop ten opzicht van de fossa glenoidalis. Het centraal zenuwstelsel controleert de beweging en ontvangt daarvoor feedback vanuit de structuren omheen het gewricht. Hierdoor ontstaat statische en dynamische stabiliteit. 

Wanneer de integriteit van één van deze structuren of het centraal controlemechanisme verstoord is, kan dit leiden tot glenohumerale instabiliteit. Atraumatische instabiliteit ontstaat vaak als gevolg van repetitieve bovenhandse belasting of bij aangeboren afwijkingen. Ook traumatische letselmechanismen kunnen instabiliteit veroorzaken wanneer de gewrichtsintegriteit verstoord wordt door dislocatie. 

Tijdens deze opleidingsdag bespreken we recente inzichten in het ontstaan en de behandeling van unidirectionele en multidirectionele schouderinstabiliteit. In het differentiaal diagnostisch proces bekijken we kritisch de bestaande orthopedische testen, waarbij de meest recente update van het ‘algoritme voor vroege detectie van schouderpathologie’ (Prof. Dr. Ann Cools) onze kapstok vormt en gedetailleerd besproken wordt. Principes van symptoomprovocatie en symptoomreductie worden besproken. Zo leggen we een stevige basis voor de uitwerking van een gedegen klinisch redeneermodel. 

In het behandelgedeelte focussen we op de beïnvloeding van de motorische controle omheen de schoudergordel en de aanpak van geassocieerde scapulaire dyskinesie. Aan de hand van casussen stellen we gradueel opgebouwde gerichte oefenprogramma’s op en integreren we facilitatiemechanismen van de kinetische keten. We bespreken tevens symptom modification procedures voor patiënten met ernstige multidirectionele instabiliteit. Naast oefentherapie komen ook enkele manuele technieken aan bod. Tot slot bespreken we oorzaak, onderzoek en aanpak van SLAP-letsels, als mogelijke oorzaak van (traumatische) instabiliteit.